ગોધરા કાંડ: ટ્રેનમાં લાગેલ આગ અકસ્માત કે ષડયંત્ર? ફિલ્મ કરી રહી છે સવાલ, 2002માં આ ફિલ્મો ગુજરાતના માહોલ પર બની હતી

ગુજરાતની ગોધરા ઘટના પર બનેલી ફિલ્મ ‘ગોધરા’નું ટીઝર આવી ગયું છે. ટીઝરમાં ગોધરા ઘટનાની તપાસ માટે બનેલા નાણાવટી-મહેતા કમિશનના રિપોર્ટનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે. ફિલ્મમાં ગોધરા કાંડ અને ત્યારબાદ થયેલા રમખાણોની વાર્તા જોવા મળશે. ચાલો આ ‘ગોધરા’ અને તે ફિલ્મો વિશે જણાવીએ જેમાં આ ઘટનાનો ઉલ્લેખ પહેલા કરવામાં આવ્યો છે.

21 વર્ષ પહેલા ગુજરાતમાં બનેલી ઘટના આજે પણ સમગ્ર દેશની સ્મૃતિમાં તાજી છે. હવે આ ઘટનાઓનું વર્ણન કરતી એક ફિલ્મ આવી રહી છે. ડિરેક્ટર એમ.કે. શિવક્ષની ફિલ્મ ‘ગોધરા’નું ટીઝર મંગળવારે રિલીઝ કરવામાં આવ્યું છે. ફિલ્મના ટીઝરમાં ફિલ્મનો કોઈ એક્ટર કે કેરેક્ટર દેખાતું નથી, પરંતુ વીડિયો જોયા પછી લોકોને 2002ની ગુજરાતની ઘટના યાદ હશે.

‘ગોધરા’ના ટીઝરમાં દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે આ ફિલ્મ સાચી ઘટનાઓ પર આધારિત છે. વિડીયો જણાવે છે કે આ ફિલ્મ 2002ના ગોધરા કાંડ અને ત્યારબાદ થયેલા રમખાણોની વાર્તા પર આધારિત છે. ટીઝરની શરૂઆત સાબરમતી એક્સપ્રેસ નામની દોડતી ટ્રેનથી થાય છે. હકીકતમાં, ગોધરા રેલવે સ્ટેશન પર અયોધ્યાથી અમદાવાદ પરત ફરી રહેલી સાબરમતી એક્સપ્રેસના કોચ નંબર S6માં આગ લાગી હતી.

આ ભયાનક ઘટનામાં 59 લોકોએ જીવ ગુમાવ્યા હોવાના અહેવાલ છે, જેઓ કોચની અંદર ફસાઈ ગયા હતા. ‘ગોધરા’નું ટીઝર આ ઘટનાને ગુજરાતમાં 2002ના કોમી રમખાણોનું કારણ કહેવાય છે. ઘણા અહેવાલો દાવો કરે છે કે આ રમખાણોમાં 2000 થી વધુ લોકોએ જીવ ગુમાવ્યો હતો.

ગોધરાકાંડનું સત્ય અને નાણાવટી-મહેતા અહેવાલ

ફેબ્રુઆરી 2002માં ગુજરાત સરકાર દ્વારા ગોધરા ઘટનાની તપાસ માટે તપાસ પંચની રચના કરવામાં આવી હતી. હાઇકોર્ટના નિવૃત્ત ન્યાયાધીશ કે.જી. શાહ અને સુપ્રીમ કોર્ટના નિવૃત્ત જજ જી.ટી. નાણાવટીનો સમાવેશ થતો હતો. કમિશનનો રિપોર્ટ આવે તે પહેલાં જ શાહનું અવસાન થયું હતું અને તેમની જગ્યાએ ગુજરાત હાઈકોર્ટના નિવૃત્ત જજ અક્ષય મહેતાએ નિમણૂક કરી હતી. આ કમિશનના રિપોર્ટને નાણાવટી-મહેતા રિપોર્ટ કહેવામાં આવે છે, જેમાં દાવો કરવામાં આવ્યો હતો કે તે પૂર્વ આયોજિત કાવતરું હતું. પંચે 2008માં સરકારને તેના અહેવાલનો પ્રથમ ભાગ સુપરત કર્યો હતો. બીજો ભાગ 2014માં બહાર આવ્યો હતો, જેમાં ગોધરા પછીના રમખાણોને સંબોધવામાં આવ્યા હતા.

‘ગોધરા’ના ટીઝરમાં કાળો કોટ પહેરેલ એક વ્યક્તિ ફાઈલ પકડીને ચાલતો જોવા મળે છે, જેના પર લખ્યું છે – નાણાવટી મહેતા રિપોર્ટ. આ ફાઇલ પર વર્ષ 2008 લખેલું છે. ફિલ્મના ટીઝરમાં પૂછવામાં આવ્યું છે કે આ ઘટના ‘અકસ્માત હતી કે કાવતરું?’ અને તેના ‘પીડિત કોણ છે?’ ટીઝરમાં તોફાનોમાં ભસ્મીભૂત થયેલી ઇમારત, લોકો ભાગતા અને પોલીસ બેરિકેડ સળગતા પણ જોવા મળે છે.

આ દ્રશ્યો એ વાતનો સંકેત છે કે ‘ગોધરા’ માત્ર ગોધરાની ઘટના વિશે જ નહીં, પરંતુ તે પછી થયેલા તોફાનો વિશે પણ વાત કરશે. એક દ્રશ્ય રેલવે સ્ટેશનનું છે, જ્યાં એક વ્યક્તિ શંકાસ્પદ રીતે ઊભેલો જોવા મળે છે. પરંતુ આ માણસનો ચહેરો બતાવવામાં આવ્યો નથી.

ટીઝરમાં બીજી ખૂબ જ વજનદાર લાઇન છે – ‘આંખો ખોલો અને સત્ય જુઓ’. ‘ગોધરા’ના ટીઝરમાં તે જાહેર કરવામાં આવ્યું નથી કે ફિલ્મ ક્યારે રિલીઝ થશે. તેમ જ તેમાં કાસ્ટિંગ સંબંધિત કોઈ વિગત નથી. પરંતુ આ વસ્તુઓ વિના પણ, ફિલ્મનું ટીઝર નક્કર બેકગ્રાઉન્ડ સ્કોર સાથે મજબૂત લાગે છે. ‘ગોધરા’નું ટીઝર અહીં જુઓ:

2002 ની ગુજરાતી અને બોલિવૂડ ફિલ્મો

હિન્દી સિનેમામાં ગોધરાકાંડ અને તેના પછી થયેલા કોમી રમખાણો પર ફિલ્મો બની છે. પરંતુ કોઈ પણ ફિલ્મે આ વિષય પર સીધો સંપર્ક કર્યો નથી જેવો ગોધરામાં જોવા મળે છે. ચાલો તે ફિલ્મો વિશે જણાવીએ જેમાં આ ઘટનાઓનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે: