ચાતુર્માસ ક્યારે શરૂ થાય છે? આ સમય દરમિયાન શુભ કાર્ય કેમ કરવામાં આવતા નથી?

હિંદુ ધર્મમાં દરેક મહિનાનું પોતાનું વિશેષ મહત્વ છે અને તે મુજબ આખા મહિના દરમિયાન પૂજા કરવામાં આવે છે. હિન્દી કેલેન્ડર અનુસાર, ચાતુર્માસ ટૂંક સમયમાં શરૂ થવા જઈ રહ્યો છે અને તેને ધાર્મિક દૃષ્ટિકોણથી ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. ચાતુર્માસ દરમિયાન કોઈ શુભ કે શુભ કાર્ય કરવામાં આવતું નથી. તેથી જ ચાતુર્માસ શરૂ થાય તે પહેલા કરવામાં આવેલું શુભ કાર્ય. અન્યથા ચાર મહિના રાહ જોવી પડશે. પરંતુ આ વખતે ચાતુર્માસ 4 નહીં પરંતુ 5 મહિનાનો હશે કારણ કે આ વર્ષે અધિકમાસ એટલે કે માલમાસનો મહિનો છે.

જેમ અંગ્રેજી કેલેન્ડરમાં લીપ વર્ષ ત્રણ વર્ષમાં આવે છે, તેવી જ રીતે હિન્દી કેલેન્ડરમાં પણ લીપ વર્ષ આવે છે જેને માલમાસ કહેવામાં આવે છે. આ કિસ્સામાં, ચાતુર્માસ 4ને બદલે 5 મહિનાનો રહેશે. આવો જાણીએ ક્યારે શરૂ થશે ચાતુર્માસ અને આ દરમિયાન શા માટે શુભ કાર્યો પર પ્રતિબંધ છે?

ચાતુર્માસ 2023 ક્યારે શરૂ થશે?

પંચાંગ અનુસાર દેવશયની એકાદશીના દિવસે ચાતુર્માસની શરૂઆત થાય છે અને આ દિવસે દેવતાઓ સૂઈ જાય છે. આ વર્ષે દેવશયની એકાદશી વ્રત 29 જૂન, 2023 ના રોજ મનાવવામાં આવશે અને આ દિવસથી ચાતુર્માસ શરૂ થશે. ચાતુર્માસ અષાઢ માસના શુક્લ પક્ષની એકાદશીથી શરૂ થાય છે અને કારતક માસના શુક્લ પક્ષની એકાદશી સુધી ચાલે છે. એટલે કે આ વર્ષે ચાતુર્માસ 29 જૂનથી શરૂ થઈને 23 નવેમ્બર સુધી ચાલશે.

ચાતુર્માસમાં શુભ કાર્ય કેમ કરવામાં આવતું નથી

હિંદુ ધર્મમાં ભગવાનના આશીર્વાદ વિના કોઈ પણ શુભ કે શુભ કાર્ય થતું નથી. દેવતાઓની પૂજા કર્યા પછી જ માંગલિક કાર્યોની શરૂઆત કરવામાં આવે છે. ચાતુર્માસ દરમિયાન ભગવાન વિષ્ણુ તમામ દેવતાઓ સાથે યોગનિદ્રા માટે પાતાળ લોકમાં જાય છે. આવી સ્થિતિમાં ભગવાન શિવ પૃથ્વીની કમાન સંભાળે છે અને ત્યારે જ સાવન માસની શરૂઆત થાય છે. ચાતુર્માસમાં ભગવાન શિવની ઉપાસના ફળદાયી માનવામાં આવે છે.

ધાર્મિક માન્યતાઓ અનુસાર, જ્યારે દેવતાઓ સૂઈ જાય છે ત્યારે શુભ કાર્યો પર પ્રતિબંધ છે. આ પછી કારતક મહિનાના શુક્લ પક્ષની એકાદશી તિથિએ એટલે કે દેવુથની એકાદશીના દિવસે દેવતાઓ જાગે છે અને આ દિવસથી લગ્ન અને લગ્ન જેવા શુભ કાર્યોની શરૂઆત થાય છે.